“Het gaat goed, maar het kan nog beter”, dat hoort u vaker. Bij de inzameling van Oud Papier en Karton geldt deze uitspraak zeker. De inwoners van Gooi en Vechtstreek maken al goed gebruik van de mogelijkheden om Oud Papier en Karton gescheiden aan te bieden.

Op dit moment wordt 65% van het Oud Papier gescheiden ingezameld. Dat moet 80% worden. In een groot aantal wijken hebben de huishoudens inmiddels een eigen minicontainer. Dat maakt het voor de inwoners gemakkelijker Oud Papier gescheiden aan te leveren.

Op weg naar 76 kilo per inwoner per jaar: nog 14 kilo te gaan
In 2007 zamelde de GAD rond 62 kilo per inwoner in, dat moet in 2010 jaarlijks 76 kilo worden. Dat is dus nog een verschil van 14 kilo per inwoner. De GAD verwacht dat de nieuwe papiercontainers tot meer gescheiden inzameling zullen leiden. De doelstelling van de GAD is 80% van het Oud Papier gescheiden in te zamelen in 2010.
De 14 kilo per inwoner die de GAD nog extra wil inzamelen komt nu nog in het restafval terecht. Dit is zonde van de waardevolle grondstof die Oud Papier is. Hier is dus nog veel winst te behalen. Als alle gewestbewoners dit Oud Papier en Karton nog gescheiden zouden inleveren, betekent dat ruim 3.000 ton per jaar! Niet alleen het milieu is hiermee gebaat maar ook de bewoners in het gewest, gelet op kosten en opbrengsten. Oud Papier en Karton gescheiden inzamelen betekent lagere verwijderingskosten. Bovendien zorgt Oud Papier en Karton gescheiden aanbieden voor extra opbrengst voor scholen, verenigingen en anderen die deze stroom inzamelen.

Langer plezier van karton en papier: de kringloop

Gebruiken en hergebruiken
Voedingsmiddelen, schoenen, computers, cadeautjes en nog veel meer producten worden in papier of karton verpakt. Zo kunnen we die producten vervoeren, gebruiken en bewaren. Tel daar kranten, tijdschriften, boeken, folders, schrijfpapier en de telefoongids bij op, dan hebben we bijna onopgemerkt een grote hoeveelheid papier en karton in huis. In Nederland gebruiken we ruim 3,3 miljoen ton papier en karton per jaar.
Voor de productie van al die verpakkingen en kranten e.d. is een grote hoeveelheid grondstof nodig. In Nederland is Oud Papier hiervoor de belangrijkste bron. In ons land gemaakt papier en karton bestaat namelijk voor 75% uit Oud Papier en Karton en nog maar voor 25% uit nieuwe papiervezels uit hout. Door het hergebruik van Oud Papier besparen we veel waardevolle grondstoffen en voorkomen we een berg afval. Dat is goed voor het milieu.
Om Oud Papier en Karton weer als grondstof voor nieuw papier en karton te kunnen gebruiken moet het gescheiden worden ingezameld, zodat het schoon en droog blijft. Want als het vervuild is, bijvoorbeeld doordat het nat of vet is geworden, kan je het niet meer als grondstof gebruiken. Het is dus belangrijk dat we verpakkingen, kranten en ander papier en karton na gebruik apart houden van andere afvalstromen zoals het restafval en GFT.

Hoofdregel : schoon en droog
Schoon : geen voedsel- of verfresten, geen vetvlekken, geen plastic hoesjes
Droog : niet doorweekt met water of ander vocht (een beetje regenwater mag)

De kringlooproute
De GAD zamelt Oud Papier uit huishoudens in, waarna het via de oudpapierondernemingen naar de papier- en kartonindustrie gaat. De industrie verwerkt het tenslotte tot nieuw papier en karton. En als we dit na gebruik weer bij het Oud Papier doen, is de kringloop rond.
Papier en karton zijn niet eindeloos recyclebaar, zoals Glas en Blik. Omdat het recyclingproces de papiervezels korter en slapper maakt, zijn bij de productie van nieuw papier en karton altijd verse houtvezels nodig. Een papiervezel gaat gemiddeld 6 à 7 keer mee.
Daar komt bij dat niet alle papier en karton recyclebaar is. Ongeveer 15% gebruiken we om sanitaire producten (zoals toiletpapier en tissues), geld en behang van te maken. 100% hergebruik is daarom niet mogelijk, maar wel 85%.

Feiten en cijfers

Oud Papier en Karton: doelstellingen, respons, tonnen
De respons voor Oud Papier en Karton, dit is de mate waarin de inwoners van Gooi en Vechtstreek hun Oud Papier gescheiden aanbieden, lag in 2007 op 65%. De doelstelling van de GAD is 80%. De landelijke doelstelling ligt op 85%. (Zie grafiek 1.)



De inzameling van Oud Papier en Karton kan en moet dus nog beter. De GAD verwacht dat de respons in ieder geval naar 75% zal stijgen, vooral ten gevolge van de minicontainer die veel huishoudens nu hebben. In 2007 is 15047 ton Oud Papier ingezameld (grafiek 2).

Van oud naar nieuw
Oud Papier en hout kun je niet zomaar tot nieuw papier en karton verwerken. Je moet er eerst papierpulp van maken. Dat gebeurt bij het Oud Papier en Karton door het op te lossen in water. Daardoor komen de papiervezels los van elkaar. Vervuiling zoals plakband, elastiekjes en nietjes wordt verwijderd. Omdat de pulp van Oud Papier grijs is door de drukinkt, bleken en ont-inkten we de vezelbrij als we wit papier of wit karton willen maken. Vervolgens wordt de pulp in de verhouding van 1% vezel en 99% water op de papier- of kartonmachine verwerkt tot nieuw papier of karton. Na droging is het product klaar.

Houtvezels die voor de eerste keer tot papier of karton worden verwerkt, hoeven we natuurlijk niet van inkt te ontdoen. Eerst ontschorsen we de stam. Dan wordt die tot spaanders gehakt. De spaanders, ook chips genoemd, vermalen we met veel water tot losse, hele fijne papiervezels. Dan is een vezelbrij ontstaan, papierpulp, die net als de pulp van Oud Papier in de verhouding 1% vezel en 99% water op de zeef van de papier- of kartonmachine wordt gespoten. Als dit droog is, is het product gereed.

Wat wel en wat niet bij het Oud Papier?
Niet al het Oud Papier en Karton is herbruikbaar. Drank- en diepvriesverpakkingen, plastic zakjes en folies, vervuild papier (koffiefilters e.d.) en drukwerk verpakt in folie, bijvoorbeeld, horen niet bij het Oud Papier maar in het restafval. De hoofdregel is: alleen schoon en droog Oud Papier en Karton kan gerecycled worden. Meer informatie vindt u in de handige scheidingswijzer (Download in PDF-formaat). En voor de fijnproevers op scheidingsgebied is er deze website: Scheidingsregels Oudpapier.

Burgemeester Bakker van de gemeente Hilversum
“Het scheiden van afval is belangrijk, omdat het geld, milieu en grondstoffen bespaart. Nu er in Hilversum steeds meer blauwe papierkliko´s komen, wordt het voor mensen gelukkig steeds gemakkelijker om papier en karton apart in te zamelen. Ik vind het belangrijk om te doen wat ik kan: ik doe m´n best.”



Foto: Kastermans