“We zijn blij met het afvalgedrag van de inwoners van Gooi en Vechtstreek. Zij scheiden inmiddels 22 afvalstromen. De motivatie daarvoor komt denk ik vooral omdat wij in deze regio in een mooie omgeving wonen. Dat willen we graag zo houden. Zonder de inzet van de inwoners kan de GAD de scheidingsdoelen niet halen.” Aan het woord is Dick Spel.

Als lid van het dagelijks bestuur van het gewest Gooi en Vechtstreek is hij politiek verantwoordelijk voor milieu in het gewest, en ook is hij milieuwethouder van Weesp. Eric Bodar, directeur van de GAD, beaamt dit. “Dankzij de gemotiveerde inwoners scheiden we elk jaar beter, waardoor de kosten voor de afvalverwijdering met 6% zijn gedaald ondanks een flinke toename van de hoeveelheid huishoudelijk afval. Dit komt vooral doordat de verwijderingskosten van het recyclebare afval ruim 17% lager zijn dan een paar jaar geleden, terwijl die stromen in vijf jaar tijd met 10.000 ton zijn toegenomen. Afval scheiden en de samenwerking tussen inwoners en GAD lonen dus.”

Meer afval, minder kosten
Uit de benchmark die in 2007 onder afvalbedrijven is gehouden, blijkt dat de GAD goed presteert op het gebied van milieu, kosten en dienstverlening. De kosten voor het afvalbeheer per huishouden liggen in Gooi en Vechtstreek significant lager dan het gemiddelde.

Met relatief lage afvalbeheerkosten en een hoog percentage
afvalscheiding aan de bron behoort de GAD tot de best presterende
gemeenten resp. afvalsamenwerkingsverbanden

Eric Bodar: “Ook op het gebied van milieu en dienstverlening presteert de GAD bovengemiddeld. De hoeveelheid huishoudelijk afval stijgt elk jaar, met ruim 242.000 inwoners waren we in 2007 in onze regio goed voor 144.000 ton afval. Dat is 3.600 ton meer afval dan in 2006, een stijging van 2,6%. Ondanks dit gegeven hebben we de kosten van de verwijdering daarvan met bijna 6% omlaag weten te brengen. Voornamelijk door het afval beter te scheiden. Meer en beter afval scheiden betekent naast milieuvoordelen ook lagere afvalverwijderingskosten. Als gevolg van de dalende verwijderingskosten zijn de totale kosten voor de GAD daarom de laatste jaren niet gestegen. Die kostenbeheersing is een belangrijk doel voor de GAD, en natuurlijk is het onze belangrijke milieudoelstelling. Neem bijvoorbeeld Oud Papier en Karton: hier gaan milieu en kostenvoordelen goed samen. Elke ton Oud Papier en Karton die niet in het restafval terechtkomt levert een besparing op de verbrandingskosten, daarnaast levert het hergebruiken van Oud Papier afhankelijk van de markt ook nog eens geld op. Ook voor alle 21 andere gescheiden ingezamelde afvalstoffen geldt: goed voor milieu en portemonnee.”

Meer scheiden is dus een belangrijke sleutel tot het beheersbaar houden van de kosten van de almaar groeiende hoeveelheid afval. Maar wat betekenen lagere kosten voor de inwoners van Gooi en Vechtstreek? Dick Spel: “De kosten voor afvalverwijdering worden gemaakt door de GAD en doorbelast aan de 9 gemeenten. De gemeenten ontvangen van hun inwoners het bedrag van de afvalstoffenheffing. De gemeenten bepalen zelf de hoogte van de afvalstoffenheffing, en innen die vervolgens bij hun inwoners. Er zijn dus negen verschillende afvalstoffenheffingen in Gooi en Vechtstreek. De GAD vormt een onderdeel van de afvalstoffenheffing, naast andere componenten die gezamenlijk het bedrag van de heffing maken. Als de inwoners hun afval nog meer scheiden, nemen de totale afvalverwijderingskosten af. Dit leidt tot een besparing bij de gemeenten in onze regio, hun bijdrage aan de GAD neemt af. Wat gemeenten met die besparing doen, is een politieke keuze van elke gemeente zelf. Je kunt dus niet zonder meer zeggen dat de burger een dalende bijdrage van zijn gemeente aan de GAD één op één terugziet in een lagere afvalstoffenheffing. Wat ik hier nog aan toe wil voegen is het volgende. Hoewel we de afgelopen jaren die totale verwijderingskosten hebben zien dalen, weten we niet of die trend doorzet. En dus weten we niet of de GAD-component in de afvalstoffenheffing blijft dalen.”

Van afvalstoffendienst naar grondstoffendienst?
Dick Spel: “De GAD is een overheidsdienst van 9 gemeenten die taken gezamenlijk uitvoeren. Gooi en Vechtstreek is een grote en heel diverse regio, met grotere en kleinere gemeenten, en met een aanzienlijk buitengebied maar ook dichtbevolkte gebieden. Aan de GAD de opdracht om de afvaltaken zo efficiënt en effectief mogelijk uit te voeren, en dus kosten waar mogelijk te reduceren. Dat is in een notendop de kracht van de GAD, het is een goed geoliede machine, een overheidsdienst die bedrijfsmatig werkt. Het is mijn taak als gewestgedelegeerde om dit naar het bestuur van het gewest uit te dragen en de belanghebbende gemeenten, raden en commissies te laten zien wat het allemaal oplevert.” Eric Bodar: ”We hebben de bedrijfsvoering effectief en efficiënt ingericht, met zorg voor onze mensen, en van daaruit dient de GAD het maatschappelijk belang dat het afval wordt ingezameld en zo veel mogelijk milieuverantwoord wordt hergebruikt. We zijn voortdurend bezig met verdere verbeteringen. Zoals de invoering van de minicontainer voor Oud Papier, het plaatsen van meer ondergrondse glascontainers en het inzamelen met zijladers.”

Eric Bodar en Dick Spel zien op milieu- en afvalgebied de ontwikkelingen nog verder doorgaan. “De tijd van afval ophalen, storten en hup door naar de volgende stortplaats ligt in Nederland natuurlijk al ver achter ons. Na het storten van afval zijn we steeds meer en beter gaan kijken naar de mogelijkheden van recycling en hergebruik, de ladder van Lansink, dus wat doe je met het afval. Nu zijn we aanbeland bij de volgende fase: afval is een waardevolle grondstof. We worden steeds meer met de neus op de feiten gedrukt dat primaire grondstoffen schaars zijn. Waardevolle componenten halen we uit het afval, tegen kostendekkende tarieven. Die componenten, inmiddels in onze regio dus ruim 20, zijn een belangrijke grondstof in de keten. De GAD ontwikkelt zich mee in dit proces, als het ware van afvalstoffendienst naar een leverancier van grondstoffen. Zo hebben we recent een goed nieuw contract gesloten voor het leveren van 24.000 ton Groente-, Fruit- en Tuinafval. De verfijning naar steeds meer gescheiden ingezamelde afvalstromen vraagt veel van de inwoners, want zij moeten het doen en daar zijn we ons goed van bewust. Thuis met het Glas en Oud Papier, maar ook op de scheidingsstations waar zij Grof Vuil moeten scheiden zodat bijvoorbeeld diverse soorten Hout hergebruikt kunnen worden. Dat vraagt van ons als directie en bestuur dat we de ontwikkelingen monitoren, de mensen goed uitleggen waarom zij die stromen moeten scheiden en wat de resultaten daarvan zijn.”