“In ons werk is het geven van goede voorlichting heel belangrijk, over de gevolgen van het verkeerd aanbieden van afval bijvoorbeeld”, vertelt Willem Harder, Sectormanager Toezicht en Handhaving van de GAD.

“Zakken naast een container zetten, je minicontainer te vroeg aanbieden of de deksel ervan open laten staan kan ongedierte aantrekken en schadelijk zijn voor de volksgezondheid. Of zwerfvuil veroorzaken, wat in de top 10 van ergernissen staat. Daar denken mensen soms niet over na. Uitleg geven helpt mensen hun verantwoordelijkheid te nemen.” De zes milieuopsporingsambtenaren van Toezicht en Handhaving controleren op het naleven van de wet- en regelgeving op het gebied van de inzameling van Huishoudelijk Afval. Het gaat dan vooral om de Wet milieubeheer, de Wet bodembescherming en de Wet verontreiniging oppervlaktewateren, en de op dergelijke regelgeving gebaseerde afvalstoffenverordening. Gooi en Vechtstreek heeft één afvalstoffenverordening voor de 9 gemeenten die van het gewest deel uitmaken.

“We geven mensen graag de gelegenheid om het goed te doen”
“We controleren niet alleen burgers, maar ook beroepsgroepen en bedrijven. De eerste stap van handhaving is te vertellen wat de regels zijn die men moet naleven. Dat iedereen geacht wordt de wet te kennen, vinden we wat te gemakkelijk. Het doel is dat een overtreder zijn gedrag verandert, en zich aan de regels houdt. Dan moet je wel weten wat de regels zijn. We geven de mensen dus bij voorkeur de gelegenheid om het goed te doen; met veel informatie en voorlichting. Het huis-aan-huis uitzetten van de 60.000 nieuwe papiercontainers was zo’n goede gelegenheid om voorlichting te geven over de regels. Houdt iemand zich daar vervolgens niet aan, of is er sprake van een bewust gemaakte overtreding zoals het dumpen van afval in het bos, dan krijgt de overtreder een boete.” Willem Harder zoekt op: “In dit voorbeeld, als iemand 2 à 3 kuub niet-gevaarlijk afval dat wel schadelijk kan zijn voor het milieu in het bos dumpt, krijgt hij € 950 boete. Het niet willen voldoen aan de regels komt helaas voor, en kan in geval van bedrijven of beroepsgroepen een economisch delict betekenen. Namelijk als de overtreder aantoonbaar economisch voordeel behaalt uit het niet naleven van de regels.”
Er is een onderzoek uitgevoerd naar het effect van meer toezicht en handhaving op het gescheiden aanbieden van huishoudelijk afval zoals Oud Papier en Glas. De resultaten hiervan worden na de zomer voorgelegd aan de bestuurders van de gewestgemeenten.

Buitengewone opsporingsambtenaren herkenbaar aan insigne
De medewerkers van de afdeling Toezicht en Handhaving van de GAD zijn buitengewoon opsporingsambtenaar, afgekort boa. De meeste boa’s dragen voor hun werk een uniform of speciale werkkleding. Maar er zijn veel verschillende boa’s en die dragen allemaal een ander uniform. Voor het publiek is dit niet altijd even duidelijk. Het nieuwe insigne, dat per 1 januari 2008 is ingevoerd, brengt hier verandering in. Dat is belangrijk want een boa heeft bepaalde opsporingsbevoegdheden. Zo mogen boa’s iemand om het identiteitsbewijs vragen. Ook mogen zij proces-verbaal opmaken, boetes uitschrijven en iemand aanhouden als die wordt verdacht van een strafbaar feit. Toch is de boa geen politie, want die heeft meer bevoegdheden. Het grote verschil is dat de politie overal tegen mag optreden, terwijl de boa alleen op zijn eigen werkterrein bevoegdheden heeft. Iemand die wordt aangesproken door een boa kan dus aan het insigne zien dat deze bepaalde bevoegdheden heeft.
Het insigne bestaat uit een schild, hand en scepter. Die elementen staan voor begrippen als autoriteit, leiden en aanwijzen, kracht, wijsheid, en beschermer.

Samenwerking, opleiding en goed materieel
Toezicht en Handhaving verwerkt 4000 meldingen per jaar waarvan er 1400 (35%) afkomstig zijn van burgers, wijkagenten en conciërges e.d.; 2600 meldingen (65%) vloeien voort uit eigen onderzoek. Van die 4000 meldingen is zo’n 10% direct goed op te lossen.
Willem Harder: “We werken nauw samen met de politie en anderen die werkzaam zijn in de openbare ruimte. Ons netwerk op boa-gebied is hiervoor heel belangrijk, we leren veel van elkaar en wisselen regelmatig informatie en ervaringen uit. Ook doen we veel aan opleiding en training, bijvoorbeeld op gebied van documentenkennis en communicatietraining. Onze medewerkers zijn actief in drie rayons. Ze wisselen jaarlijks van rayon, maar niet allemaal tegelijk zodat de kennis wordt geborgd.” Hij vervolgt: “We beschikken over goed uitgeruste voertuigen. Dat is ook belangrijk om ons werk goed te kunnen doen. Zo kunnen we documentatie in het kader van een onderzoek goed veiligstellen in de voertuigen en hebben we de juiste uitrusting bij ons om aan de arbo-regelgeving te voldoen. We kunnen Klein Chemisch Afval meenemen, gebieden afzetten. Om onze taak uit te voeren zijn we op alles voorbereid. Onze nieuwste aanwinst is een voertuig op aardgas, waar we in juni mee gaan rijden.”